Amdano PLWM

Digwydd Cloddio Am Hanes - Mining for History event

BETH YW PLWM?

Cychwynnodd prosiect PLWM ym mis Rhagfyr 2008, a bwriedir iddo bara tan ddiwedd mis Chwefror 2011.  Prif amcan y prosiect hwn yw mynd i’r afael â gwendidau a nodwyd yn y Cynllun Datblygu Gwledig (system ariannu Ewropeaidd), ac yn benodol yr angen i wella amgylchedd ffisegol pentrefi a gwarchod y dreftadaeth wledig.

Mae’r prosiect yn defnyddio gwaddol yr hen ddiwydiant cloddio am fetelau a’r datblygiadau a oedd yn gysylltiedig ag ef, yn sbardun ar gyfer budd economaidd i Ogledd Ceredigion.  Bydd y prosiect yn gwarchod ac yn uwchraddio treftadaeth wledig yr ardal, a bydd yn helpu i ddatblygu ‘Ymdeimlad o Le’  sy’n unigryw i dirwedd a phentrefi’r ucheldiroedd.

Bydd yr ‘Ymdeimlad o Le’  yn adfywio’r economi drwy roi rheswm i bobl ymweld ag ardal y prosiect am y tro cyntaf a thrwy ychwanegu gwerth at ymweliadau presennol â’r ardal.

Ni fyddai llawer o gymunedau ucheldiroedd Ceredigion yn bodoli oni bai am y diwydiant cloddio am fetelau.  Bydd y prosiect hwn yn ystyried y cymunedau hynny a’r amgylchedd naturiol ac adeiledig yn fwy manwl, gan edrych ar y bensaernïaeth unigryw, datblygiad cymdeithasol a’r modd y mae’r rhain yn rhyngweithio â’r hyn sydd o’u hamgylch.

Wrth i ddiddordeb mewn treftadaeth ddiwydiannol, hanes cymdeithasol a hel achau gynyddu, mae PLWM yn ateb y galw am brosiect a gaiff ei arwain gan thema’n ymwneud â mwyngloddio/treftadaeth ddiwydiannol, oherwydd mae gan yr ardal lawer i’w gyflawni o hyd i ychwanegu gwerth at deithiau ymwelwyr i’r ardal.  Y prosiect hwn oedd y cam rhesymegol nesaf tuag at godi proffil treftadaeth yr ardal drwy raglen gynlluniedig o fuddsoddiadau cymharol fach mewn nodweddion treftadaeth ar y cyd â phartneriaid allweddol, sef Cadw a Chyngor Cefn Gwlad Cymru.

Cyngor Cefn Gwlad Cymru yw’r prif bartner ariannu yn sgîl ei gyfraniad o £45,000, ac mae Cadw wedi cyfrannu £15,000.  Mae hynny’n dangos eu bod yn cydnabod yr angen am brosiectau sy’n ymwneud â safleoedd hanesyddol ac amgylcheddol sensitif a’r cymunedau gwledig sydd wrth eu hymyl.

Cymdeithas Mwyngloddiau Cymru ac Ymddiriedolaeth Cadw Mwyngloddiau Cymru yw’r grŵp llywio, yn ogystal â phartneriaid eraill nad ydynt yn cyfrannu arian.  Mae ffurfio grŵp llywio wedi sicrhau bod sefydliadau â chylchoedd gwaith sydd weithiau’n gwrthdaro â’i gilydd yn cael cyfle i fynd ati wyneb yn wyneb i drafod materion mwy cyffredinol a materion sy’n benodol i safle. 

Mae aelodau’r grŵp llywio’n cynnwys:

  • Cadw
  • Cyngor Cefn Gwlad Cymru
  • Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru
  • Pentir Pumlumon
  • Amgueddfa Genedlaethol Cymru
  • Archeoleg Cambria
  • Archifdy Ceredigion
  • Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
  • Amgueddfa Ceredigion
  • Cyngor Sir Ceredigion
  • Comisiwn Coedwigaeth Cymru
  • Amgueddfa Mwynglawdd Arian-Plwm Llywernog
  • Grŵp Ymchwil y Mwyngloddiau Cynnar
  • Cymdeithas Genedlaethol Sefydliadau Treftadaeth Mwyngloddio
  • Ymddiriedolaeth Cadw Mwyngloddiau Cymru.

Mae aelodau’r fforwm yn cwrdd yn flynyddol ac yn cadw mewn cysylltiad â’i gilydd drwy e-bost. Caiff yr aelodau’r manylion diweddaraf am weithgareddau pwysig y prosiect.

Er mwyn datblygu ‘Ymdeimlad o Le’ bydd y prosiect yn comisiynu gwaith adnewyddu, dehongli a hybu mynediad ar hen safleoedd diwydiannol/safleoedd mwyngloddiau, mewn cymunedau gwledig ac ar safleoedd dynodedig penodol eraill. Lle bo hynny’n bosibl bydd PLWM yn llunio Astudiaethau Safleoedd, gan gynnwys Astudiaethau Ymchwilio a Chynlluniau Gwarchod a Rheoli. Ewch i’r adran Newyddion Diweddaraf i gael y manylion diweddaraf am gynnydd PLWM.

Lle bo hynny’n bosibl bydd PLWM yn creu cyfleoedd i ddysgu’r sgiliau arbennig sydd eu hangen i warchod a chadw safleoedd gwledig treftadaeth ddiwydiannol, drwy drefnu 3 sesiwn sgiliau.

Nod PLWM yw ymgysylltu ag addysg yn y sir a darparu pecyn adnoddau ynghylch treftadaeth ar gyfer ysgolion cynradd, a fydd yn cynnwys elfen sy’n ymwneud â Hanes a Chyfryngau Newydd. Ystyrir cynnal ymweliadau â safleoedd ar gyfer ysgolion cynradd ac uwchradd yn ardal y prosiect hefyd. Ar hyn o bryd rydym wrthi’n ymchwilio i addasrwydd dulliau arloesol o ddefnyddio TGCh, megis podlediadau a llwybrau GPS, at ddiben ychwanegu gwerth at y cynnyrch treftadaeth.

Gan gydweithio’n agos â Llywodraeth y Cynulliad i gyrraedd ein targedau o safbwynt canlyniadau’n ymwneud â threftadaeth a gwariant, mae PLWM yn gobeithio ymwneud â’r gymuned a darpar dwristiaid pryd bynnag y bo hynny’n bosibl. Nod y wefan hon yw bod yn ganolfan ar-lein ar gyfer pobl sy’n ymddiddori mewn treftadaeth, ymwelwyr, y gymuned a busnesau ac unigolion eraill sydd â diddordeb, ac mae’n bwriadu helpu i wireddu’r nod cyffredinol, sef creu ‘Ymdeimlad o Le’ ar gyfer ucheldiroedd Ceredigion a threftadaeth ddiwydiannol yr ardal.

Gellir cael gwybodaeth am bartneriaid PLWM yn yr adran ynghylch Partneriaethau.